ผลิตภัณฑ์จากต้นเตย

         ในอดีตต้นเตยหนามเป็นวัชพืชที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ เกิด อยู่ตามลำห้วยธรรมชาติในสภาพเป็นป่าเปียกที่ธรรมชาติสร้างขึ้น และเป็นสิ่งกีดขวางทางน้ำเมื่อฤดูน้ำบ่า ทำให้น้ำไหลเออล้นเต็มตลิ่งท่วมไร่นาของชาวบ้านในเขตที่ลุ่มต่ำน้ำท่วมถึง เป็นพืชที่อยู่คู่กับวิถีชีวิตของเกษตรกรโดยเฉพาะอย่างยิ่งชาวอีสาน ที่คุ้นเคยกันมานานจนปรับเปลี่ยนประยุกต์นำมาเป็นเครื่องจักสานเป็นข้าวของ เครื่องใช้ในครัวเรือนมาจนถึงปัจจุบัน
         การจักสานผลิตภัณฑ์จากต้นเตย เป็นข้าวของเครื่องใช้ต่างๆ เป็น หนึ่งในภูมิปัญญาชาวบ้านไทยที่สืบทอดกันมายาวนาน โดยเฉพาะการย้อมโดยสีธรรมชาติจากพืชชนิดต่างๆ หลากหลาย ตามฤดูกาลที่สามารถจะหาได้ เช่น จามจุรี ฝักคูณ(ชัยพฤกษ์) มะเกลือ ในหน้าแล้ง และใบไม้ต่างๆ ส่วนเปลือกไม้ใช้ได้ทุกฤดูกาล กลุ่มผลิตภัณฑ์จากต้นเตย บ้านม่วง ตำบลห้วยยาง อำเภอเมือง จังหวัด สกลนคร จึงได้พยายามหาวิธีการที่แตกต่างโดยนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาปรับใช้หลายๆ วิธีเพื่อสร้างความแตกต่างและสามารถสร้างผลิตภัณฑ์ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของท้อง ถิ่นนำมาซึ่งรายได้เพิ่มเติมจากภาคการเกษตรทั่วไป
         ราษฎร บ้านม่วง ตำบลห้วยยาง อำเภอเมือง จังหวัดสกลนคร เป็นหนึ่งในวิถีชีวิตของคนในชุมชนที่คุ้นเคยและมีการนำใบเตยมาเป็นเครื่อง จักสาน โดยการสนับสนุนจากศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดสกลนคร ในเข้ามาส่งเสริมให้ราษฎรเกิดการรวมกลุ่ม นำภูมิปัญญาท้องถิ่นและวิถีชีวิตที่สอดคล้องและตัว โดยเริ่มก่อตั้งกลุ่มจักสานผลิตภัณฑ์จากต้นเตยหนามที่มีอยู่ตามธรรมชาติใน ท้องถิ่น ที่มองดูเหมือนสิ่งของที่ไร้ค่าและมีความยุ่งยากในการดำเนินการ ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของการแปรรูปลิตภัณฑ์จากต้นเตยให้สามารถนำมาจักสานได้ เหมือนพืชชนิดอื่น และรูปแบบผลิตภัณฑ์ที่ต้องแปรเปลี่ยนไปตามกระแส ค่านิยม รูปแบบที่ทันสมัย ตามที่ตลาดต้องการ อีกทั้งการรวมกลุ่มของชาวบ้านที่มีความเป็นอยู่แต่ดั้งเดิมโดยอิสระ ไม่มีกรอบ ไม่มีการยึดติด ไม่มีกฎกติกา การรวมกลุ่มอาชีพอาจทำให้กระทบต่อวิถีชีวิตที่เปลี่ยนไป จากการที่กลุ่มได้ก่อตั้งและล้มลุกคลุกคลานอยู่หลายครั้ง จน ในที่สุดได้ก่อตั้งขึ้นโดยยึดหลักการสร้างสมดุลในพื้นที่ ทั้งด้านแนวคิด ด้านการส่งเสริมและผลักดันของเจ้าหน้าที่ของศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานฯ การ สนับสนุนด้านวิชาการ เงินทุนจากส่วนต่างๆ ทำให้เกิดต้นแบบของวิถีชีวิตชุมชนนำไปสู่การรวมกลุ่มผลิตภัณฑ์จักสานจากต้น เตยบ้านม่วง ตำบลห้วยยาง อำเภอเมือง จังหวัดสกลนคร
         จาก ข้อมูลการสื่อสารของกลุ่มพบว่าการสื่อสารภายในกลุ่มโดยส่วนใหญ่ไม่มีปัญหา เนื่องจากกลุ่มอยู่ในชุมชนเดียวกัน มีภาษา ขนบธรรมเนียม ประเพณี วัฒนธรรมเดียวกัน ซึ่งการใช้ภาษาคำพูดเป็นหลัก แต่สำหรับการสื่อสารภายนอกกลุ่ม โดยเฉพาะการสื่อสารผ่านสื่อมวลชน (Mass communication) ทั้ง วิทยุ โทรทัศน์ สิ่งตีพิมพ์ต่างๆ ยังมีน้อยมาก จากการติดตามเยี่ยมเยียน และติดตามข้อมูลข่าวสาร กลุ่มมีแผ่นพับที่ทำโดยหน่วยงานสนับสนุนและแจกจ่ายหมดแล้ว มีประชาสัมพันธ์ในเว็บไซต์ของวิสาหกิจชุมชนซึ่งเป็นข้อมูลและรูปผลิตภัณฑ์ เก่า ไม่มีการปรับเปลี่ยนข้อมูล สิ่งที่กลุ่มสื่อสารให้กับบุคคลภายนอกเป็นประจำ และเป็นการสื่อสารหลักของกลุ่ม คือ การนำผลิตภัณฑ์ไปแสดงและจำหน่ายในงาน โอกาสต่างๆ ทั้งในระดับจังหวัด และประเทศ บุคคลที่สนใจในผลิตภัณฑ์อย่างแท้จริง หรือเกี่ยวข้องโดยตรง มีเวลาอย่างเพียงพอถึงสามารถเข้าถึงการสื่อสารดังกล่าวได้ และเป็นเพียงกลุ่มที่มีจำนวนน้อย ซึ่งแม้ปัจจุบันการสื่อสารยังไม่เป็นปัญหาสำหรับกลุ่มเนื่องจากยังเป็นกลุ่ม ขนาดเล็ก ผลิตภัณฑ์ยังมีจำนวนน้อย แต่ในอนาคตเมื่อมีผลิตภัณฑ์จำนวนมาก หลากหลายขึ้น การสื่อสารโดยเฉพาะเพื่อประชาสัมพันธ์ผลิตภัณฑ์ของกลุ่มให้ลูกค้าได้รับรู้ อย่างทั่วถึงจะเกิดปัญหาแน่นอน และการสื่อสารที่สำคัญอีกประการหนึ่งของกลุ่ม คือที่ทำการกลุ่มยังไม่เป็นกิจจะลักษณะที่พอจะสื่อสารให้ผู้ที่มาติดต่อ มีความประทับใจ
         จาก รูปแบบผลิตภัณฑ์ที่มีความโดดเด่นเป็นเอกลักษณ์ ประจำท้องถิ่น ด้วยฝีมือที่ประณีตตามวัฒนธรรมดั้งเดิมของชาวอีสาน สร้างงานจักสานที่มีคุณค่าด้วยจิตวิญาณ ตามอัตราลักษณ์และวิถีชีวิตท้องถิ่นและการประยุกต์เป็นเครื่องใช้ไม้สอยใน ชีวิตประจำวัน เหมาะสำหรับการซื้อเพื่อเป็นของที่ระลึกและของฝากสำหรับแขกผู้มาเยือนใน จังหวัดสกลนคร ถ้าท่านได้มีโอกาสแวะเวียนมาเยี่ยมเยือนจังหวัดสกลนคร สามารถหาซื้อเป็นของฝากได้ ณ ร้านจำหน่ายผลิตภัณฑ์ในตัวจังหวัดสกลนคร ในตัวเมืองสกลนคร หรือที่ร้านค้าผลิตภัณฑ์ของศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานอันเนื่องมาจากพระราชดำริ บ้านนานกเค้า ตำบลห้วยยาง อำเภอเมือง จังหวัดสกลนคร

วันที่ลง: 09/03/2553 แหล่งที่มา : ศูนย์จัดการความรู้ด้านการเกษตรเพื่อการพัฒนา